Kimyasal peeling: yüzeysel mi, TCA ile orta derinlikte mi?
Kimyasal peeling basit görünür: cilde birkaç dakika uygulanan bir asit çözeltisi. Oysa her şey derinliğin seçimine, öncesindeki hazırlığa ve sonrasındaki korunmaya bağlıdır. Kasım 2026'dan itibaren muayenehanede peeling uygulamaya başlıyorum; nasıl düşündüğümü aşağıda bulabilirsiniz.
Dr Selim Zengin, pratisyen hekim, INAMI 1-07696-83-003
Yayımlanma · Güncellenme · 4 dk okuma
Kimyasal peelingde iki derinlik
Medikal peeling, cilde belirli bir konsantrasyonda ve kontrollü bir süre boyunca bir asit uygulamaktır. Yüzey soyulur, ardından cilt altta yenilenir. Her şeyi değiştiren, ulaşılan derinliktir.
- Yüzeysel peeling epidermiste, yani cildin en dış katmanında kalır. Glikolik asit gibi alfa hidroksi asitler ya da salisilik asit kullanılır. Muayenehanede dört seanslık bir seri hâlinde yapılır ve sosyal hayata ara vermeyi gerektirmez; kılavuzlar seanslar arasında iki ila dört hafta bırakılmasını önerir.
- Trikloroasetik asit ile yapılan ve çoğu zaman kısaca "TCA peeling" denen orta derinlikte peeling, tüm epidermisi geçer ve dermisin üst kısmına ulaşır. Bir ila üç seansta yapılır ve birkaç gün sosyal hayata ara vermek gerekir.
Peeling neyi iyileştirebilir?
Kabul gören endikasyonlar cildin yüzeyiyle ilgilidir:
- mat bir ten, düzensiz cilt dokusu, güneşe bağlı ince çizgiler (hafif fotoyaşlanma);
- yüzeysel pigment lekeleri;
- yüzeysel akne izleri, daha çok orta derinlikte peeling ile;
- genişlemiş gözenekler: küçük bir Japon çalışmasında 22 kadına beş glikolik asit peelingi uygulandı ve çoğunda görünür gözenek sayısı azaldı. Bu umut verici, ancak doğrulanması gerekiyor.
Melazma, yani güneşin ve hormonların tetiklediği yüzdeki kahverengi lekeler, temkin gerektirir. Sıklıkla tekrarlar. Temel tedavisi leke açıcı bir krem ve sıkı güneş korumasıdır; peeling burada yalnızca ikinci basamak, tamamlayıcı bir tedavidir.
Buna karşılık peeling hacim kaybına, derin kırışıklıklara ya da sarkmaya etki etmez: bu talepler başka yaklaşımlar gerektirir.
Cildi iki ila dört hafta önceden hazırlamak
Hazırlığın asıl amacı, peelingden sonra leke oluşma riskini azaltmaktır. İki ila dört hafta boyunca her gün bir güneş koruyucu ve cildinize göre seçilmiş bir krem, örneğin bir retinoid ya da leke açıcı bir ürün, uygulamanızı isterim. Bu ürünlerin bazıları, cildi tahriş etmemek için ürüne göre seanstan bir gün ila bir hafta önce bırakılır. Hazırlık uygulanamadıysa, seansı ertelemeyi tercih ederim.
Buğday ve koyu tenler: leke riski
Ciltteki her iltihaplanma kahverengi bir leke bırakabilir: buna enflamasyon sonrası hiperpigmentasyon denir. Uzun sürebilir ve zor tedavi edilir. Buğday ve koyu tenlerde bu risk belirgin şekilde daha yüksektir, özellikle orta derinlikte ve derin peelinglerde.
Bu nedenle bu ciltlerde, titiz bir hazırlık ve eksiksiz bir güneş korumasıyla yüzeysel peelingi tercih ederim. TCA ile orta derinlikte peeling ancak büyük bir temkinle düşünülür, bazen de hiç düşünülmez. Muayenehanenin kuralı burada da geçerli: ilk seferde her zaman daha azını yaparız.
Peelingden sonra: iyileşme ve güneş
Yüzeysel peelingden sonra kızarıklık ve ince bir pullanma genellikle bir ila üç gün sürer ve çalışmanıza engel olmaz. Orta derinlikte peelingden sonra cilt kızarır, biraz şişer, ardından duruma göre beş ila on dört gün boyunca soyulur: evde birkaç gün geçirmeyi planlayın.
Ardından birkaç hafta boyunca güneşten korunma şarttır: her gün geniş spektrumlu güneş koruyucu, güneşten kaçınma, solaryum yok. Leke riskini sınırlayan budur. Yazın nadiren peeling yapmamın nedeni de bu: sonbahar ve kışın güneşten kaçınmak çok daha kolaydır.
Hangi durumlarda peeling yapılmaz?
- Aktif bir uçuk (herpes): iyileşmesini bekleriz. Daha önce uçuk geçirdiyseniz, orta derinlikte peelingden önce bir antiviral ilaç reçete edilir; iki gün önce başlanır ve yedi ila on gün sürdürülür.
- Devam eden ya da yakın zamanda bitmiş izotretinoin tedavisi (akne için kullanılan tabletler). Orta derinlikte peeling için 2008 tarihli kılavuzlar, ilacın bırakılmasından sonra altı ay beklenmesini ister. Yüzeysel peeling için 2017 tarihli bir derleme beklemek için sağlam bir neden bulmadı; bunu her durumda ayrı ayrı konuşuruz.
- Gebelik: salisilik asit ve TCA'dan kaçınılmalı ya da temkinli kullanılmalıdır. Glikolik ve laktik asit cilde çok az nüfuz ettikleri için güvenli kabul edilir, ancak veriler sınırlıdır; temkinli olmak için gebeliğin bitmesini beklemeyi tercih ederim.
- Yüzde yara, enfeksiyon ya da egzama, kalın iz (keloid) oluşturma eğilimi, cildi güneşe duyarlı hâle getiren bir ilaç, yakın zamanda güneşe maruz kalmış olmak veya yakında güneşe maruz kalmayı planlamak.
Nasıl çalışıyorum?
Muayene, cildinizin ve fototipinizin (cildinizin güneşe nasıl tepki verdiği) incelenmesiyle başlar, ardından yüzünüz bilgisayarla analiz edilir. Size hangi derinliğin uygun göründüğünü ya da peelingin doğru yanıt olmadığını söylerim. Yazılı bir bilgilendirme ve fiyat teklifiyle ayrılırsınız. Cilt önce hazırlandığı için peeling genellikle bir sonraki randevuda yapılır; ardından değişimi aynı fotoğraflar üzerinde karşılaştırırız.
Kaynaklar.
- Soleymani T, Lanoue J, Rahman Z. A practical approach to chemical peels: a review of fundamentals and step-by-step algorithmic protocol for treatment. Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2018;11(8):21-28.
- Khunger N, IADVL Task Force. Standard guidelines of care for chemical peels. Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology, 2008;74 Suppl:S5-S12.
- Sarkar R ve ark. Chemical peels in melasma: a review with consensus recommendations by Indian Pigmentary Expert Group. Indian Journal of Dermatology, 2017;62(6):578-584.
- Kakudo N ve ark. A novel method to measure conspicuous facial pores using computer analysis of digital-camera-captured images: the effect of glycolic acid chemical peeling. Skin Research and Technology, 2011;17(4):427-433.
- Spring LK ve ark. Isotretinoin and timing of procedural interventions: a systematic review with consensus recommendations. JAMA Dermatology, 2017;153(8):802-809.
- Trivedi MK, Kroumpouzos G, Murase JE. A review of the safety of cosmetic procedures during pregnancy and lactation. International Journal of Women's Dermatology, 2017;3(1):6-10.
İlgili bakımlar.
Genel bilgilendirme yazısıdır. Konsültasyonun yerini tutmaz.