Kadınlarda saç dökülmesi: neden önce tetkik, sonra tedavi?
Genişleyen bir ayrım çizgisi, incelen bir at kuyruğu: kadınlarda saç dökülmesi sıktır ve nedenleri çoğu zaman bir araya gelir. Bu yüzden bir tedavi önermeden önce nedenini ararım.
Dr Selim Zengin, pratisyen hekim, INAMI 1-07696-83-003
Yayımlanma · Güncellenme · 4 dk okuma
Kadınlarda saç dökülmesi: en sık görülen biçim
Yetişkin kadınlarda başlıca neden, kadın tipi saç kaybı olarak da adlandırılan kadın androgenetik alopesisidir. Saçlar başın üst kısmında, ayrım çizgisinin çevresinde yavaş yavaş incelir; alındaki saç çizgisi ise genellikle korunur. Kayıp, ani bir dökülmeden çok giderek artan bir incelmeyle olur.
Sıktır: Avrupa kılavuzuna göre kadınların yüzde 42'sine kadarını etkiler ve yaşla birlikte artar. Çoğu zaman doğurganlık yıllarında başlar ve menopoz döneminde ikinci bir artış gösterir.
Birden fazla neden bir araya gelebilir
Aynı kadında çoğu zaman birkaç mekanizma bir arada bulunur: hafif bir androgenetik alopesi, doğum, bir hastalık ya da diyet sonrası tepkisel bir dökülme, bir eksiklik, bir tiroid bozukluğu. Bu eşlik eden nedenleri aramak tedaviye yanıtı iyileştirebilir.
Demir eksikliği dünyada en yaygın beslenme eksikliğidir. Menopozdan önce başlıca nedenleri adet kanamaları ve gebeliklerdir. Saç dökülmesiyle doğrudan ilişkisi hâlâ tartışmalıdır ve herkeste sistematik olarak aranmasını destekleyecek yeterli kanıt yoktur. Ancak demir eksikliği anemisi tedavi edilmelidir: bu yüzden bu soruyu her değerlendirmede sormak yerindedir.
Kontrol edilmesi gereken diğer nokta tiroiddir: bir tiroid bozukluğu dökülmeyi sürdürebilir ve saçın yeniden çıkmasını yavaşlatabilir.
Aradığım belirtiler
Değerlendirmenin bir kısmı sorular ve muayeneyle yapılır. Bazı belirtiler, polikistik over sendromunda olduğu gibi, erkeklik hormonu fazlalığını araştırmayı gerektirir:
- düzensiz adet döngüleri ya da gebe kalmada güçlük;
- geçmeyen sivilceler ya da çok yağlı bir cilt;
- yüzde ya da vücutta artan kıllanma;
- seste değişiklik.
Yine de yoğunluk kaybeden kadınların çoğunda hormon fazlalığı yoktur ve hormon düzeyleri normalken tek başına yoğunluk kaybı bunun bir işareti değildir. Ayrıca kullandığınız ilaçları, gebeliklerinizi ve son dönemdeki diyetlerinizi de sorarım.
Hedefe yönelik bir kan tahlili
Herkese uyan tek bir tahlil paketi yoktur. Uluslararası bir öneri, ilgili her kadında olası bir erkeklik hormonu fazlalığının değerlendirilmesini zorunlu görür ve duruma göre demir, tiroid ya da D vitamini ölçümlerini yararlı bulur. Kan tahlili bu yüzden öykünüze ve muayeneye göre seçilir.
Doğum kontrol hapı bazı hormon değerlerini değiştirir: kan tahlilinin zamanlaması seçilirken ve sonuçlar yorumlanırken bu dikkate alınır.
Neden bulunduktan sonra tedaviler
Bir eksiklik ya da tiroid bozukluğu önce düzeltilir. Androgenetik alopesi için önerilen ilk tedavi topikaldir: saçlı deriye her gün uygulanan bir minoksidil solüsyonu. İlk etkilerin görülmesi genellikle iki ila dört ay sürer. İlk haftalarda dökülmenin biraz artması mümkündür ve geçicidir. Tedavi bırakıldığında dökülme yeniden başlar: bu uzun süreli bir tedavidir.
Dökülme belirginse ya da bir hormon fazlalığı varsa ağızdan alınan tedaviler de vardır. Bunların bazıları erkeklik hormonları üzerinden etki eder ve bir fetüsün gelişimine zarar verebilir: sıkı bir doğum kontrolü gerektirirler. Bunlardan biri ürün bilgisinde belirtilen endikasyonun dışında reçete edilirse, bunu size açıkça söylerim. Kasım 2026'dan itibaren muayenehanede uygulanacak olan saçlı deriye PRP, tamamlayıcı olarak eklenebilir. Durum, aynı koşullarda çekilen fotoğraflar üzerinden altıncı ayda değerlendirilir.
Gebelik ve emzirme döneminde
Bu dönemde tedavilerin çoğundan kaçınılır. Minoksidil solüsyonu gebelik ve emzirme döneminde kontrendikedir, hormonlar üzerinden etki eden tedaviler düşünülemez ve PRP ertelenir.
Buna karşılık, gebeliğin sık bir nedeni olduğu demir eksikliği kontrol edilip düzeltilebilir ve içiniz rahatlatılabilir: doğumdan iki ila dört ay sonra başlayan belirgin bir dökülme çoğunlukla geçicidir ve ardından tam bir iyileşme gelir. Yoğunluk geri gelmezse değerlendirme emzirme döneminden sonra yeniden ele alınır.
Kaynaklar.
- Ramos PM, Miot HA. Female pattern hair loss: a clinical and pathophysiological review. Anais Brasileiros de Dermatologia, 2015;90(4):529-543.
- Kanti V ve ark. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 2018;32(1):11-22 (kadın ve erkekte androgenetik alopesi için Avrupa S3 kılavuzu).
- Trost LB ve ark. Journal of the American Academy of Dermatology, 2006;54(5):824-844 (demir eksikliği ve saç dökülmesi).
- Carmina E ve ark. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, 2019;104(7):2875-2891 (Androgen Excess and PCOS Society'nin kadın tipi saç kaybı önerileri).
- Belçika'da onaylı yüzde 2'lik bir minoksidil solüsyonunun kısa ürün bilgisi (Belçika ilaç ajansı AFMPS).
- Rebora A. Telogen effluvium: a comprehensive review. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 2019;12:583-590.
İlgili bakımlar.
Genel bilgilendirme yazısıdır. Konsültasyonun yerini tutmaz.