Tıbbi yazılar

Doğum sonrası saç dökülmesi, hastalık ve diyet sonrası dökülme: telojen effluvium

Doğum sonrası saç dökülmesi, yüksek ateş ya da sıkı bir diyetten sonraki dökülme gibi, çoğu zaman birkaç ay sonra ve tutam tutam başlar. Bunun bir adı var: telojen effluvium. Korkutucudur, ama çoğunlukla geçicidir.

Dr Selim Zengin, pratisyen hekim, INAMI 1-07696-83-003

Yayımlanma · Güncellenme · 4 dk okuma

Saçın döngüsü

Her saç teli bir döngüden geçer: uzun bir büyüme evresi, ardından birkaç ay süren bir dinlenme evresi. Bu evrenin sonunda saç dökülür ve yerini yeni bir saça bırakır. Herhangi bir anda saçların yaklaşık onda dokuzu büyüme evresindedir, yalnızca yüzde 5 ila 10'u dinlenmededir.

Vücut için bir şok, pek çok saçı bir anda dinlenme evresine geçirir. Bu saçlar birlikte, genellikle iki ila beş ay sonra, çoğu zaman üçüncü ay civarında dökülür: buna telojen effluvium denir. Bu gecikme, dökülmenin onu tetikleyen olayla neden nadiren ilişkilendirildiğini açıklar.

Doğum sonrası saç dökülmesi

Gebelik sırasında saç döngüleri eşzamanlı hâle gelir. Doğumdan sonra saçların çoğu birlikte dinlenme evresine girer ve ardından aynı anda dökülür.

331 anneyle yapılan bir Japon anketinde dökülme ortalama olarak doğumdan yaklaşık üç ay sonra başlıyor, beşinci ay civarında en yoğun hâle geliyor ve sekizinci ay civarında sona eriyordu. Bu tablo çok nadiren kronikleşir ve iyileşme genellikle tamdır.

Diğer tetikleyiciler

Olası nedenler çok sayıdadır. En bilinenleri şunlardır:

  • yüksek ateş ya da ağır bir enfeksiyon;
  • bir ameliyat ya da ağır bir kronik hastalık;
  • çok sıkı bir diyet ya da yetersiz beslenme;
  • fiziksel ya da duygusal yoğun stres;
  • doğum kontrol hapının bırakılması;
  • bazı ilaçlar; aralarında retinoidler, kan sulandırıcılar, beta blokerler, epilepsi ilaçları ve tiroid baskılayıcı ilaçlar bulunur.

Sorumlu bir ilaç varsa onu asla kendi başınıza bırakmayın: önce onu yazan doktorla konuşun.

Rahatlatıcı olan

Telojen effluviumda saçı üreten küçük yapı olan folikül zarar görmez. Neden ortadan kalktığında dökülme genellikle birkaç ay içinde durulur ve saçlar yeniden çıkar. Saç yavaş uzadığı için eski hacme kavuşmak yine de zaman alır: saçların sayısı, uzunluklarından çok önce geri gelir. Bu dökülmeye bazen saçlı deride ağrı ya da karıncalanma hissi eşlik eder: bu, telojen effluviumun tablosunun bir parçasıdır.

Bu dökülme kaygı verir ve bu çok anlaşılır bir durumdur. Saçlarınızı yastıkta ya da duşta görmek, hele bir yenidoğana bakarken, hiç de önemsiz değildir. Bunu konuşmak bile iyi gelir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Tıbbi bir görüş üç durumda yararlıdır:

  • dökülme altı aydan uzun sürüyorsa: buna kronik form denir ve nedeni araştırılmalıdır;
  • dökülmeye kızarıklık, kepeklenme ya da saçsız alanlar eşlik ediyorsa: bunlar başka saçlı deri hastalıklarını düşündürür;
  • saçlar dökülmekten çok inceliyorsa ya da ayrım çizgisi genişliyorsa: hormonal ve kalıtsal kökenli androgenetik alopesi aynı dönemde ortaya çıkıyor olabilir.

Muayene, dökülmenizin öyküsü ve referans fotoğraflarla birlikte saçlı derinin incelenmesiyle başlar. Işıklı bir büyüteç olan dermatoskop, telojen effluviumu androgenetik alopesiden ayırt etmeye yardımcı olur. Duruma göre hedefe yönelik bir kan tahlili, demir eksikliğini ya da bir tiroid bozukluğunu araştırır.

İşe yaramayanlar ya da şimdilik gerekmeyenler

Biyotin içeriği yüksek takviyeler saç dökülmesine karşı çok satılır. Eksikliği olmayan kişilerde bir etkisi hiçbir çalışmada kanıtlanmamıştır ve bu eksiklik nadirdir. Ayrıca yüksek dozda biyotin, başta hormon tahlilleri olmak üzere bazı kan tahlillerinin sonuçlarını bozabilir: kan tahlilinden önce bunu mutlaka belirtin.

Minoksidil losyonları androgenetik alopesiyi tedavi eder. Ürün bilgilerinde, dökülme doğumdan sonra başladığında endike olmadıkları ve emzirme döneminde kullanılmamaları gerektiği belirtilir. Bu durumda PRP de önermiyorum: dökülme kendiliğinden geçer.

Son olarak, kendiliğinden duran bir dökülme çoğu zaman en son denenen ürünün işe yaradığı izlenimini verir. İzlenimler yerine fotoğrafları karşılaştırmak için bir neden daha.

Kaynaklar.

  1. Phillips TG ve ark. Hair loss: common causes and treatment. American Family Physician, 2017;96(6):371-378.
  2. Rebora A. Telogen effluvium: a comprehensive review. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 2019;12:583-590.
  3. Hirose A ve ark. International Journal of Women's Dermatology, 2023;9(2):e084 (doğum sonrası saç dökülmesi, 331 anneyle anket).
  4. Patel DP ve ark. A review of the use of biotin for hair loss. Skin Appendage Disorders, 2017;3(3):166-169.
  5. Li D ve ark. JAMA, 2017;318(12):1150-1160 (biyotin ve kan tahlillerinin güvenilirliği).
  6. Belçika'da onaylı yüzde 2'lik bir minoksidil solüsyonunun kısa ürün bilgisi (Belçika ilaç ajansı AFMPS).

İlgili bakımlar.

Genel bilgilendirme yazısıdır. Konsültasyonun yerini tutmaz.