Göz altı dolgusu: çökük göz altlarında ne zaman işe yarar, ne zaman yapılmamalı?
"İyi bir uykudan sonra bile yorgun görünüyorum." Bunun nedeni çoğu zaman göz altı çukurluklarıdır. Ama tüm göz altı morlukları birbirine benzemez: nedene göre göz altı dolgusu gölgeyi hafifletebilir ya da tersine sorunu ağırlaştırabilir. Bu yüzden her şey teşhisle başlar.
Dr Selim Zengin, pratisyen hekim, INAMI 1-07696-83-003
Yayımlanma · Güncellenme · 5 dk okuma
Dört tür göz altı morluğu
Göz altı morluğunun çoğu zaman aynı anda birkaç nedeni vardır. Dört ana grup ayırt edilir:
- Çökük tip, yani gözyaşı oluğu: yaşla birlikte göz altındaki kemik ve yağ hacim kaybeder, bağlar ise cildi yerinde tutar. Bir çukur oluşur ve bakışı karartan, bu çukurun gölgesidir.
- Pigmentli tip: cildin kendisi daha koyudur. Güneş, egzama, bazı ilaçlar (göz damlaları dahil) ya da kandan kaynaklanan birikintiler neden olabilir; bazen çocukluktan beri vardır.
- Damarsal tip: göz kapağının çok ince cildi, altındaki küçük damarları ve kası gösterir; bu da daha koyu, bazen morumsu bir renk verir.
- Torbalar: göz kapağının altında öne çıkan yağ ya da biriken sıvı. Sıvı torbaları tipik olarak sabahları ya da tuzlu bir yemekten sonra daha belirgindir.
Muayene: ışık ve cilt
Yukarıdan gelen ışık bir çukurun gölgesini derinleştirir, önden gelen ışık ise hafifletir. Bu yüzden standart fotoğraflara ek olarak bakışınızı farklı ışıklar altında incelerim. Işık ne olursa olsun kalan bir renk, daha çok cildin kendisine işaret eder.
Alt göz kapağını hafifçe aşağı çekerek sıkılığını da kontrol ederim: yerine yavaş dönen bir göz kapağı, gevşekliğe işaret eder.
Göz altı dolgusu: kimler fayda görebilir?
Hyalüronik asit bir çukuru doldurur. Bu nedenle öncelikle çökük tipe, cildi sıkılığını ve yeterli kalınlığını koruyan, belirgin torbası ya da şişliği olmayan kişilere uygundur. Bu durumda gölgeyi belirgin biçimde hafifletebilir.
Hem çökük hem pigmentli bir göz altı da fayda görebilir: çukur düzeltildiğinde ışık daha eşit yansır. Ama cildin rengi değişmez.
Test edilen jelin üreticisi tarafından finanse edilen randomize bir çalışmada, tedavi edilen 287 kişinin %63,5'inde iyileşme, kör bir değerlendiriciye göre birinci yılda sürüyordu; birinci yılda yeniden enjeksiyon yapılanların %80'i altı ay sonra hâlâ iyileşmiş durumdaydı. Her jelin kullanım talimatında bu bölge yer almaz: kullandığım jel için durumun ne olduğunu muayenede size söylerim.
Ne zaman hyalüronik asit önermem?
- Belirgin yağ torbaları. Yağ ne kadar öne çıkarsa dar bir alana o kadar çok ürün gerekir ve sonuç o kadar zayıf olur.
- Özellikle sabahları şişen göz kapakları. Hyalüronik asit suyu çeker: bu sıvı birikimini artırabilir; üstelik bölgeyi drene eden küçük lenf damarlarına baskı yapabilir.
- Çok ince ya da çok gevşek bir cilt. Fazla ürün gerekir ve olası bir şişlik daha belirgin görünür. Fazla yüzeyel yerleştirilen bir jel ayrıca mavimsi bir yansıma oluşturabilir: buna Tyndall etkisi denir.
- Çukur olmadan yalnızca pigmentli ya da damarsal bir göz altı: doldurulacak bir şey yoktur.
- Aktif bir uçuk, akne ya da rozasea alevlenmesi, hamilelik ya da emzirme veya bölgeye daha önce enjekte edilmiş kalıcı bir ürün.
Göz altında nasıl çalışırım?
Göz altında jel seçimi bir denge meselesidir. Jel az su emmelidir: çok şişen bir jel ödemi artırabilir. Oysa yumuşak jeller çoğu zaman daha fazla su emer ve uzmanların tercih edilmesi gereken sertlik konusundaki görüşleri farklıdır: bazıları sert jelleri önermez, oysa yukarıda sözü edilen çalışmada sert bir jel kullanıldı.
Jel derine, kemiğe temas edecek şekilde, yavaşça ve az miktarda yerleştirilir. Bir uzman uzlaşı raporu, taraf ve seans başına en fazla yarım mililitre önerir ve jel yerine oturana kadar, ekleme yapmadan önce yaklaşık dört hafta beklenmesini tavsiye eder. 15. gün civarındaki kontrol bu nedenle öncelikle değerlendirme içindir.
Damar konusunda dikkat çok önemlidir. Angüler atardamar ve toplardamar çok yakından geçer; yüzün atardamarları gözün atardamarlarıyla bağlantılıdır. Bir damarın içine yapılan enjeksiyon çok nadiren cilt nekrozuna, hatta görme kaybına yol açabilir. Anatominize göre iğne ya da ucu küt bir kanül kullanırım; muayenehanede her zaman hiyalüronidaz ve bir acil durum protokolü bulunur. Enjeksiyondan sonra herhangi bir görme bozukluğunda 112 aranmalıdır.
Sonrası genellikle sorunsuzdur. 2.500'den fazla kişiyi içeren 31 çalışmanın analizinde şişlik ve morluk, her biri yaklaşık beş kişiden birinde görüldü; Tyndall etkisi %1'in altında kalarak nadir oldu.
Diğer tedavi yaklaşımları
Neden başka bir yerdeyse bunu birlikte konuşuruz:
- Yağ torbaları ya da fazla deri: enjeksiyon bunları düzeltmez; göz kapağı ameliyatı (alt blefaroplasti) dahil başka yaklaşımlar vardır.
- Pigmentli göz altı: günlük güneş koruması, uygun cilt bakımı ve duruma göre dermatolojik tedavi.
- Şişlik: aile hekiminizle birlikte nedenini, örneğin bir alerjiyi ya da fazla tuz tüketimini araştırmak.
- Her durumda kapatıcı makyaj, en az girişimsel seçenek olarak kalır.
Kaynaklar.
- Vrcek I ve ark. Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery, 2016;9(2):65-72 (göz altı morluklarının nedenleri, değerlendirilmesi ve tedavisi, derleme).
- Anido J ve ark. Journal of Cosmetic Dermatology, 2021;20(1):6-17 (gözyaşı oluğu için uzman önerileri; yazım desteği bir üretici tarafından finanse edildi).
- Fundarò SP ve ark. International Journal of Molecular Sciences, 2022;23(18):10518 (jellerin reolojisi ve su emme kapasitesi, derleme).
- Signorini M ve ark. Plastic and Reconstructive Surgery, 2016;137(6):961e-971e (komplikasyonların önlenmesi ve tedavisi üzerine uluslararası uzlaşı).
- Liu X ve ark. Aesthetic Plastic Surgery, 2024;48(3):478-490 (hyalüronik asit ve gözyaşı oluğu, meta-analiz).
- Biesman BS ve ark. Aesthetic Surgery Journal, 2024;44(9):1001-1013 (göz altı çukurluklarında randomize çalışma, 18 aylık takip; test edilen jelin üreticisi tarafından finanse edildi).
İlgili bakımlar.
Genel bilgilendirme yazısıdır. Konsültasyonun yerini tutmaz.